Szanowny Czytelniku!
W związku z nowym Rozporządzeniem o Ochronie Danych Osobowych (RODO) prosimy Cię o ponowienie zgody na wykorzystanie plików cookie.
Dbamy o Twoją prywatność.
Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Twoje dane są u nas bezpieczne, a zgodę możesz wycofać w każdej chwili w stopce strony, klikając w link "RODO".

25 maja 2018 roku zacznie obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

O jakich danych mówimy?
Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Copernicus Center Press, w tym zapisywane w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów.

Kto będzie administratorem Twoich danych?
Administratorami Twoich danych będziemy my: Copernicus Center Press z siedzibą w Krakowie (dalej także będziemy używać skrótu „CCPress”).

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?
Przetwarzamy te dane w celach opisanych w naszej polityce, między innymi aby:

  • dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań,
  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom.

Komu możemy przekazać dane?
Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania - oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?
Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo tutaj.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?
Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk „Tak, zgadzam się” jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie, po 25 maja 2018 roku, Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, w tym ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności CCPress, w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać korzystając z narzędzia dostępnego w stopce strony.

Tak, zgadzam się
Nie teraz
Copernicus Center Press
KSIĄŻKA TYGODNIA
Dzika sprawiedliwość. Moralne życie zwierząt

Czy zwierzęta są zdolne do empatii, traktują się fair, współpracują i pomagają sobie nawzajem w kłopotach? Krótko mówiąc, czy zwierzęta przejawiają inteligencję moralną?

 

-40%

KATALOG

Biografie

Etyka

Filozofia ekonomii

Filozofia nauki

Filozofia prawa

Historia filozofii

Kognitywistyka

Kosmologia

Lingwistyka

Logika

Matematyka

Nauka i religia

Nauki ewolucyjne

Michał Heller

Made in Kraków

Wydania kieszonkowe
Seria Piąty Wymiar
Seria Nauka i Religia
Pobierz bezpłatny katalog

Trzeci szympans - Mądre Książki

2019 - 05 - 22 / 11:54


Pierwsze wydanie Trzeciego szympansa pojawiło się na polskim rynku za sprawą Państwowego Instytutu Wydawniczego w 1998 roku. Dzisiaj wydanie drugie, poprawione tej książki przygotowało krakowskie wydawnictwo Copernicus Center Press. A sam wydawca jest gwarancją tego, że pozycja jest warta uwagi.

 

Książka jest dosyć obszerna, można poczuć jej ciężar w dłoni (choć jeszcze trochę jej brakuje do biografii wydawanych przez CCP). Składa się ze wstępu, prologu, dziewiętnastu rozdziałów, epilogu oraz czegoś w rodzaju post scriptum, tj. noty sporządzonej przez autora do jednego z kolejnych anglojęzycznych wydań książki. Rozmiary wolumenu nie powinny jednak przestraszyć potencjalnego czytelnika, ponieważ za sprawą przystępnej nawet dla laików narracji oraz ciekawym zagadnieniom w niej poruszanym, książkę czyta się bardzo dobrze. Na przestrzeni pięciuset pięćdziesięciu stron autor porusza zagadnienia naszego genetycznego pokrewieństwa z szympansami (Ludzki genom różni się z genomem dwóch gatunków szympansów jedynie w 1,6%. To właśnie z tego powodu Diamond uważa, że zasadnym jest nazwanie człowieka mianem „trzeciego szympansa”), niespodziewany i wciąż tajemniczy tzw. Wielki Skok – gwałtowny i skokowy rozwój cywilizacji postępujący od około 40 tysięcy lat, cykl życiowy człowieka, jego seksualność, kultura, język. Ale też elementy, które nie napawają nas, jako przedstawicieli gatunku dumą – czyli agresji, wojen oraz niszczenia środowiska w którym żyjemy. Na tle tych dywagacji pogłębia również refleksję nad moralnością oraz etyką stosowaną przez nasz gatunek i nasze społeczeństwa.

 

Jared Diamond porusza się na pograniczu biologii ewolucyjnej, antropologii, językoznawstwa oraz kilku innych dziedzin wiedzy. W swojej interdyscyplinarnej pracy, autor opisuje historię naszego gatunku, cofając się do samego początku naszej wędrówki, kiedy to około 7 milionów lat temu postanowiliśmy kontynuować nasz marsz samodzielnie, zbaczając ze ścieżki, którą szliśmy do tej pory razem z szympansami. Trudno mi było jednak pozbyć się wrażenia, że w dużym stopniu autor powtarza większość teorii, które czytelnik zainteresowany prymatologią czytał już wcześniej w innych opracowaniach. Mówi o zachowaniach seksualnych, doborze, menstruacji, menopauzie, procesie starzenia. Ale też wprowadza kilka(naście) nowych, niezbyt szczegółowo omówionych dotychczas zagadnień, jak na przykład występowanie teorii gier w optymalizacji rozpowszechniania własnych genów i przetrwania grup, o znaczeniu starszych, niepłodnych już osobników dla przetrwania stada (w naszym, „ludzkim” wydaniu: seniorów dla społeczeństwa), czy też o tym w jaki sposób różnica zachowań matrymonialnych płci męskiej i żeńskiej jest rozwiązywana przez różne struktury społeczne w różnych kulturach.

 

Mniej oczywisty i może nawet bardziej zadziwiający jest fakt, że wspomniane jednoznacznie (jak się wydaje) ludzkie atrybuty – sztuka, język i rolnictwo – nie są w rzeczywistości typowe jedyne dla Homo sapiens: altanniki z Nowej Gwinei (gdzie Diamond rozpoczął swoją naukową karierę) tworzą i zdobią misternie duże gniazda w celu przyciągnięcia partnera; koczkodany wypracowały system pokrzykiwań ostrzegających członków stada przed lampartami, orłami i wężami (co ciekawe, okrzyki te wyraźnie się różnią w zależności od tego przed czym mają ostrzegać, a osobniki ostrzegane doskonale wiedzą, czy mają uciekać na drzewo jak najwyżej, czy raczej kryć się w dolnych jego partiach); czy też mrówki, które zbierają konkretny rodzaj liści, aby wyhodować z nich grzyby, które następnie spożywają – jeśli to nie jest rolnictwo, to jak inaczej to nazwać?

 

Mówiąc o rolnictwie, Diamond ocenia, że wbrew przekonaniu, jakie możemy przejawiać, rewolucja rolnicza, która rozpoczęła się około 10 000 lat temu, nie była katalizatorem powszechnego szczęścia. Autor uważa, że rolnictwo jest punktem pośrednim między naszymi szlachetnymi cechami, takimi jak język i sztuka, a naszymi wadami, takimi jak nadużywanie narkotyków, ludobójstwo i destruktywność środowiska.

 

Co ciekawe, pierwotnie oryginalny tytuł książki z jej pierwszego, anglojęzycznego wydania brzmiał (według mojego tłumaczenia): Powstanie i upadek trzeciego szympansa: jak nasze zwierzęce dziedzictwo wpływa na nasze życie (ang. The Rise and Fall of the Third Chimpanzee: How Our Animal Heritage Affects the Way We Live); drugie wydanie również mówiło o upadku rasy: Powstanie i upadek trzeciego szympansa: ewolucja i życie ludzkie (ang. The Rise and Fall of the Third Chimpanzee: Evolution and Human Life). Z książki Jareda Diamonda płynie pesymistyczna teza, mówiąca o tym, że pierwszy kontakt między nierównymi cywilizacjami prawie zawsze prowadzi do wyniszczenia tej słabszej. Diamond bada przy tej okazji proces zdominowania przez Homo sapiens swoich najbliższych krewnych, takich jak szympansy czy też neandertalczyków. Oraz – co w jakiś sposób jest pogłębieniem tego zagadnienia – dlaczego jedna grupa ludzi (Eurazjatycka) potrafiła zdominować inne (na przykład ludy rdzenne obu Ameryk).

 

Książka z całą pewnością znajdzie swoich wielbicieli, zarówno wśród osób, które są już zaznajomione z zagadnieniami prymatologii oraz antropologii, jak również spośród tych, którzy w tematy te jeszcze się nie zagłębiali. Dla tych drugich będzie doskonałym wprowadzeniem w te zagadnienia, ponieważ raczej stanowi wprowadzenie aniżeli szczegółowe omówienie poszczególnych zagadnień. Osoby, które już mają za sobą lekturę kilku pozycji z kategorii antropologii mogą poczuć się jak na znajomym gruncie, po którym już chodzili – o czym wcześniej pisałem – jednakże autor przywołuje też wiele przykładów na podstawie jego własnych badań prowadzonych wśród plemion Nowej Gwinei. Każdy zatem znajdzie dla siebie coś ciekawego.

 

Rafał Siemko - Mądre Książki