Pliki Cookies zapewniają sprawne funkcjonowanie tego portalu, czasami umieszczane są na urządzeniu użytkownika. Ustawienia cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej o przetwarzaniu danych w polityce prywatności. Prosimy o wyrażenie zgody na cookies.

Tak, zgadzam się
Nie teraz
Copernicus Center Press
KATALOG

Filmy

Z autografem

Biografie

Etyka

Filozofia ekonomii

Filozofia nauki

Filozofia prawa

Historia filozofii

Kognitywistyka

Kosmologia

Lingwistyka

Logika

Matematyka

Nauka i religia

Nauki ewolucyjne

Michał Heller

Zagadnienia Filozoficzne w Nauce

Wydania kieszonkowe
Seria Piąty Wymiar
Książki po przejściach
Seria Nauka i Religia

„Bystre zwierzę”. Frans de Waal potyka się z zoologami

2018 - 08 - 23 / 11:56
Frans de Waal od kilkudziesięciu lat prowadzi pionierskie badania procesów poznawczych u zwierząt, pisuje także poczytne książki prezentujące wyniki tych badań.
 

Jego główna teza pozostaje wciąż ta sama: zwierzęta to nie futrzane czy opierzone roboty, reagujące na bodźce w określony sposób, ale stworzenia czujące i myślące.

 

Krytykowany za antropomorfizm, sentymentalizm, czułostkowość i nienaukowość de Waal od lat 80. walczy o uznanie swoich racji. Mimo licznych upokorzeń (m.in. nagrodzenia Antynoblem za badania na temat rozpoznawania przez małpy pośladków współplemieńców) nie zaprzestaje walki przeciw behawiorystom odmawiającym zwierzętom wszelkiej świadomości. „Bystre zwierzę" jest zapisem tych zmagań z konserwatywną frakcją zoologów, którzy zamiast obserwować zwierzęta w naturalnych warunkach, wolą traktować je jako „modele" w kontrolowanych eksperymentach laboratoryjnych. Taka perspektywa sprawia, że książka de Waala to pasjonujący głos naukowca głęboko zaangażowanego w swoje badania, który nie boi się atakować innych profesorów.

 

Etologia – nauka zajmująca się zachowaniem zwierząt – jest młodą dziedziną biologii i jej adepci walczą o uznanie świata akademickiego. Ich materiałem badawczym są w dużej mierze "anegdoty", opowieści o zwierzętach, które zachowały się w dany sposób w konkretnych sytuacjach. Małpy dokonywały zemsty i zawiązywały sojusze w walce o władzę, papugi liczyły, delfiny nadawały sobie imiona, a słonie rozpoznawały się w lustrze.

"Bystre zwierzę" to jednak coś więcej niż zapis takich anegdot. De Waal zastanawia się nad oporem, z jakim ludzie przyjmują brak wyraźnej granicy między sobą a resztą fauny. Nasze cechy, zdolności i instynkty w podstawowej formie mozna odnaleźć w rozmaitych zakątkach królestwa zwierząt, a ta mądra książka uczy przede wszystkim skromności - niezbędnej, by to dostrzec.

 

Dominika Materska

"Rzeczpospolita"