Używamy ciasteczek, dzięki którym strona działa poprawnie.
Koszyk ( 0 )
Suma 0,00 zł
0,00 zł
Blask matematyki i czarne dziury
prof. Michał Heller
12 października 2020

 

              Co roku setki pism od Komitetu Noblowskiego trafia na biurka różnych profesorów, członków akademii, naukowców i dotychczasowych noblistów z zapytaniem, kogo i dlaczego wskazaliby do Nagrody Nobla w najbliższym roku. Dawno temu, może to był początek lat osiemdziesiątych zeszłego wieku, podobne zapytanie trafiło do moich rąk. 

              Byłem zaskoczony, ale odpowiedziałem po bardzo krótkim namyśle: Roger Penrose i Stephen Hawking za twierdzenia o istnieniu osobliwości w Wielkim Wybuchu i czarnych dziurach. Nie miałem nadziei, że moi kandydaci zostaną wyróżnieni, bo zwykle Nobla z fizyki otrzymuje się za osiągnięcia związane z doświadczeniem, a w tamtych czasach twierdzenia o osobliwościach były czystą matematyką. Ale matematyką niezwykle kunsztowną i otwierającą nową drogę w teorii grawitacji. Sądziłem, że nagroda im się należy. Metoda była wynalazkiem Rogera i on udowodnił pierwsze twierdzenie o istnieniu osobliwości we wnętrzu czarnej dziury, a Stephen przeniósł całe zagadnienie do Wielkiego Wybuchu i kosmologii.

                Wtedy interesowały mnie bardziej osobliwości niż czarne dziury, ale to właśnie w trakcie dowodzenia twierdzenia o istnieniu osobliwości Penrose wprowadził pojęcie „powierzchni złapanej”, której pojawienie się gwarantuje występowanie tak silnego pola grawitacyjnego, że nic – nawet światło – nie jest w stanie się z niego wyzwolić, czyli istnienie czarnej dziury.

                Ale blasku matematyki nie pochłonie nawet czarna dziura!

Trzeba było czekać kilkadziesiąt lat, żeby doświadczenie dogoniło teorię. Pozostałe dwa tegoroczne Noble z fizyki padły za odkrycie supermasywnej czarnej dziury w jądrze naszej Galaktyki, a zeszłoroczne za zarejestrowane fal grawitacyjnych wyemitowanych podczas zderzenia dwóch czarnych dziur.

Jeżeli Roger Penrose coś mówi – a mówi on jeszcze wiele innych ciekawych rzeczy na temat fizyki i matematyki – należy go słuchać bardzo uważnie.

8 października 2020 roku

Ks. Michał Heller

 

Nagrodę Nobla dla Sir Rogera Penrose'a komentują dla nas także:

Prof. Jean-Pierre Lasota "Czarne dziury: idealne ciała niebieskie"

Prof. Marek Demiański Nagroda Nobla dla Rogera Penrose'a

dr Łukasz Lamża - Nagroda Nobla dla Rogera Penrose'a

 

 

 

Zdjęcie, które prezentujemy w Galerii zostało wykonane 7 grudnia 2016 r. w kawiarni De Revolutionibus w Krakowie, w czasie spotkania Sir Rogera Penrose’a z profesorem Michałem Hellerem oraz Prezesem wydawnictwa CCPress – Piotrem Majorczykiem. Tegoroczny Noblista podpisywał egzemplarze książki Stephena Hawkinga i Rogera Penrose’a spór o rzeczywistość Wojciecha P. Grygiela („Moda, wiara i fantazja…” była wtedy tłumaczona). 

Komentarze
DODAJ komentarz
Oceń
W przypadku naruszenia regulaminu Twój wpis zostanie usunięty.
Najnowsze artykuły
12 października 2020
Studium naukowego paradoksu

 

Studium naukowego paradoksu, czyli jaka jest zawartość wiedzy w wiedzy?

12 października 2020
Pradawne dzieje wielkich kotów cz. 2

 

"O tym, że smilodony czatowały na ofiarę i raczej daleko im było do jej ścigania na długich dystansach, świadczy również krótki niczym u rysia ogon. Koty, które mają długie ogony, szybko biegają, bo ogon działa na zasadzie przeciwwagi i steru. Jedyne co smilodonom pozostało, to czajenie się w zaroślach lub wysokiej trawie aż nieostrożny roślinożerca podejdzie na tyle blisko, że będzie można do niego doskoczyć".

 

12 października 2020
Pradawne dzieje wielkich kotów

 

"Pierwsze, nadrzewne stadia rozwoju ewolucyjnego kotowatych nie zwiastowały tego, że w grupie tej pojawią się olbrzymie superdrapieżniki polujące na wielkie ssaki roślinożerne. Taki obrót ewolucyjnych zdarzeń spowodowany był przez zmiany środowiska i klimatu".

12 października 2020
Wieczór urodzinowy ks. prof. Michała Hellera

 

12. marca 2021 roku, swoje 85. urodziny świętował ks. prof. Michał Heller. Z tej okazji, odbył się specjalny, poświęcony jubilatowi Wieczór urodzinowy.